آشنایی با یوهان سباستیان باخ
تولد : آیزناخ 21 مارس 1685
درگذشت : لایپزیگ 28 ژوئیه
1750
خانواده ی باخ احتمالا از
نظرموسیقی پرثمرترین خانواده درتاریخ هنر به شمار می آید و یوهان سباستیان
باخ به یقین بزرگترین فرد این خانواده است همچنانکه باید براستی چون والاترین موسیقی
دانان گرامی داشته شود . البته گروه قابل توجهی مرکب ازعموها پسر عموها
خواهرزادگان برادرزادگان و پسران پیش از ((باخ بزرگ)) و پس از وی در شکل بخشیدن
مسیر اندیشه ی موسیقی اروپایی نقشی ایفا کرده اند و سهمی برعهده داشته اند . یوهان
سباستیان باخ در شهر ایزناخ درتاریخ 21 مارس 1685 زاده شد . وقتی به ده
سالگی رسید هم پدر هم مادرش را از دست داد . پدرش به عنوان اولین معلم موسیقی
دروسی در ویلن به او آموخت و یوهان سباستیان فراگیری موسیقی را در منزل برادرش
یوهان کریستف جایی که از آن پس در آن ماوی گزید دنبال کرده : هنوز کودک بود
که با نسخه برداری از روی نسخه ی دستنویس پارتیسیون چند اثر از ساخته های
آهنگسازان ((رادیکال)) و ((ممنوع)) در روشنایی مهتاب چشمانش سخت آسیب دید و تا
پایان عمر از ضعف بینایی در رنج بود.
وقتی پانزده ساله بود صدای سوپرانوی لطیف وی موجب شد یک بورس تحصیلی در رشته ی موسیقی از طرف کلیسای سنت میکائیل درشهر لون بورگ نصیبش گردد . در آن زمان یکی از بزرگترین استادان موسیقی ارگ نوازی هلندی موسوم به راینکن بود و باخ از فرط شوقی که به شنیدن آثاری توسط نوازندگان استاد داشت چند بار از شهر لون بورگ پیاده تا هانبورگ راه سپرد تا از نوازندگی راینکن روی ارگ محظوظ گردد و نکته ها فراگیرد.
دردهه ی بین 1707 و1717 باخ هر زمان در یکی از دربارهای پرنس نشینهای آلمانی در مقامهای گوناگون انجام وظیفه میکرد.از جمله او را به عنوان ارگ نواز در شهرهای ارنشتاد ومولهازن و وایمار و سپس در مقام نوازنده ی ارگ همراه با دسته ی ارکستر در شهرهای لایپزیگ و درسدن می یابیم . باخ برای نخستین بار در اکتبر سال 1707 ازدواج کرد .همسرش ماریا باربارا باخ دخترعموی وی بود که برای باخ هفت فرزند به دنیا آورد.چهار تن از این فرزندان در دوران شیرخوارگی مردند ولی سه فرزند دیگر یک دختر و دو پسر جان سالم بدر بردند و به ثمر رسیدند . این دو پسر موسوم به ویلهلم فریدمن و کارل فیلیپ امانوئل بودند که هر دو در زمره ی آهنگسازان نامدار زمان خود در آمدند .
بین سالهای 1717 تا 1721 باخ را در مقام سرپرست دستگاه موسیقی و نوازنده ی طراز اول دربار شاهزاده لئوپولد در شهر آنهالت کوتهن می بینیم . شخص شاهزاده موسیقی دانی آماتور و بسیار خوش ذوق و پر قریحه بود و خاطر باخ را بسی گرامی میداشت و او را به عنوان موسیقی دانی برجسته در دربار خویش محترم می شمرد . در سال 1719 باخ از شهر هاله دیداری کرد به امید اآنکه در آنجا با هندل ملاقات کند ولی چنین فرصتی پیدا نکرد زیرا اندک زمانی پیش از آن هندل هاله را به سمت لندن ترک گفته بود .
همسر باخ در سال 1720 بدرود زندگی گفت و باخ سال بعد برای بار دوم ازدواج کرد . همسر دومش موسوم به آنا ماگدالن وولکن دختر ترمپت نواز شهر وایسن فلز بود . از این وصلت مجدد سیزده فرزند پدید آمد که نه تای آنها پسر بودند . از این پسران نیز چند تن در رشته ی موسیقی از خود درخششی نشان دادند که نامدارترین ایشان یوهان کریستیان بود . آنا ماگدالن خود موسیقی دانی پر مایه و خوش قریحه بود که قسمتهای مختلف بسیاری از کانتاتهای باخ را پراخت . در سال 1723 باخ در مقام ارگ نواز و سرپرست و مدیر دسته ی موسیقی کلیسای سن توماس در شهر لایپزیگ منصوب شد و آن مقام شریف و مهم را برای بیست وهفت سال تا پایان عمر خویش محفوظ داشت .
زمانی که در دربار لایپزیگ به خدمت اشتغال داشت بارها اجازه گرفت به مرخصی برود و باخ از این فرصتها برای سفر به شهر درسدن سود می جست و در آن شهر آخرین اپراهای ایتالیایی را که بر روی صحنه آورده میشد میشنید و محظوظ میگشت . در ماه مه سال 1747 بنا به دعوت فردریک کبیر به شهر پوتسدام سفر کرد . در آنجا روی پیانوهای متعدد و گوناگون ساخت ژیلبرمن که در قصر پادشاه وجود داشت قطعاتی به صورت فی البداهه و ارتجالی اجرا کرد در حالی که پادشاه و اعضای دسته ی ارکستر سلطنتی باخ را از یک سالن به سالن دیگر همراهی می کردند . تا آن زمان تمام تصنیفات باخ برای سازهای غیر زهی و غیر بادی بر روی ارگ هارپسیکورد و کلاویکورد انجام گرفته بود و باخ برای نخستین بار فرصت آن را می یافت که روی پیانو نوازندگی کند . چون پیانو سازی بود که بتازگی در عرصه ی سازهای موسیقی نمودار شده بود و فقط در دسترس دربارها و بعضی از خانواده های اشرافی قرار داشت . روز بعد باخ روی ارگ بزرگ و مشهور شهر پوتسدام نوازندگی کرد و بر اساس تمی که پادشاه پیشنهاد کرده بود و در پشت همان ارگ یک فوگ شش قسمتی را فی البداهه نواخت . بعدا باخ بر اساس همان تم یک فوگ سه قسمتی یک ری سرکاره شش قسمتی چندین کائن و یک تریو برای فلوت ویلن و کنترباس تصنیف کرد . مجموعه ی این قطعات مشهور به موسیقی تقدیمی باخ به فردریک کبیر اهداء شده است .
در سال 1749 باخ دو بار تحت عمل جراحی قرار گرفت تا بینایی خود را باز یابد . چشمان باخ که از دوران کودکی صدمه دیده بود و ضعیف شده بود در سالهای میان سالی نیز در اثر آنکه آثار خودش و سایر آهنگسازان نسخه برداری میکرد و از اثر مشهور و والای خویش تحت عنوان هنر فوگ با چاپ باسمه ای نسخه هایی پدید می آورد ضعیفتر شده بود . متاسفانه آن دو عمل جراحی نتیجه ای مطلوب حاصل نکرد و باخ یکسره دچار نابینایی شد . از طرفی سلامتش که سالها با بنیه ای قوی همراه بود با شتاب رو به قتور نهاد . در دهم ژوئیه ی سال 1750 بینایی باخ به وضعی معجزه آسا بار دیگر تامین شد ولی ظرف سه هفته بعد از آن تاریخ باخ در اثر خونریزی مغزی بدرود حیات گفت .
باخ در دوران زندگی اش به عنوان آهنگساز شهرتی نداشت و فقط شمار اندکی از آثارش در آن هنگام به چاپ رسید و انتشار یافت . نزدیک هشتاد سال بعد از درگذشت باخ به سال 1829 وقتی مندلسن رهبری اولین اجرای پس از مرگ باخ را از اثر ممتاز وی به نام پاسیون به روایت متای قدیس عهده دار شد دوستداران موسیقی تازه متوجه شدند که باخ چه نابغه ی بزرگی در عالم موسیقی و آهنگسازی بوده است . در سال 1850 یعنی یکصد سال پس از مرگ باخ موسسه کشف و معرفی باخ شروع به چاپ و انتشار کلیه ی تصنیفات آهنگساز بزرگ کرد .
مجموعه ی بس عظیم و غنی آثار باخ شامل صدها کانتات مذهبی و غیر مذهبی وکمیک مس موتت ماگنیفیکات و پاسیون است . (که دو پاسیون به روایت متای قدیس و یوحنای قدیس از همه مشهورتر و عظیمتر است) علاوه بر اینها باخ یک گنجینه ی پربها شامل قطعات فراوانی از آهنگهایی برای سازهای مختلف از جمله از جمله چهل و هشت پرلود و فوگ ((کلاویه تعدیل شده)) واریاسیونهای گلدبرگ شمار جالب توجهی آثار پیانویی برای ارگ تنها یا همراه با سایر سازها سونات ویلن برای ویلن سل فلوت وسازهای دیگر تنها یا همراه سایر سازها کنسرتوهایی برای یک دو سه و چهار ساز از خانواده هارپسیکورد و کلاویکورد و پیانو کنسرتوهایی برای ویلن شش کنسرتو موسوم به کنسرتوهای براندنبورگ و چهار سویت برای ارکستر از خود به یادگار نهاده است که چون میراث گرانقدری آهنگسازان بعد از وی را با نصیب ساخته .
موسیقی دانان قرن بیستم نسبت به آثار باخ علاقه و کنجکاوی آمیخته با تحسین بیشتری نشان داده اند و اکنون نکته ای مورد تصدیق و قبول همگان است که هیچگاه در تاریخ موسیقی تا این حد که امروز مشهود می افتد نسبت به درک دقائق و ظرایف آثار باخ و اجرای منزه و آمیخته با اصالت این آثار چنین شوق و علاقه ای نشان داده نشده است و چنین به نظر می رسد که گذشت زمان بر اهمیت و عظمت آثار این بزرگ مرد عالم موسیقی بیش از پیش می افزاید.
منبع :
کتاب 101 اثر ممتاز از بزرگان موسیقی جهان
کپی برداری از روی مطالب در راه ارتقاء سطح فرهنگی و هنری کاملا آزاد میباشد و حتی از شما قدردانی هم خواهد شد.
